EFSAk txosten bat argitaratu du berriki txerri-izurri afrikarraren (TIA) arrisku- eta babes-faktoreak ebaluatzeko etxeko txerrietan eta EBko basurdeetan. Horrez gain, txerri eta basurdeetan gaixotasuna kudeatzeko arintze-neurriak jaso ditu.
Txostenean TIAren bost alderdi epidemiologiko ebaluatzen dira, eta ondorioak, oro har, hauek izan ziren:
- Biosegurtasun-neurriak eta nekazaritzako kudeaketa ezinbestekoak dira TIAren birusa nekazaritzako ustiategietan sartzea prebenitzeko. Zehazki, simaurra baserriaren inguruan barreiatzea edo oheko materiala erabiltzea arrisku-faktoreak dira; eltxo-sarea, ordea, babes-faktorea.
- Basurde-dentsitatea aintzat hartu beharreko faktorea da; hala ere, eredu estatistikoen azterketan ez zen ikusi TIAren epidemiologian ondorio argiak dituenik. Horrez gain, egiaztatu zen basurdeen populazioari eragiten dioten faktoreek, hala nola landarediak, altitudeak, klimak eta hesiek, eragina dutela.
- Ondorioztatu da Europan dauden kaparrek ez dutela eraginik egungo TIAren epidemian EBn gehien eragindako eremuetan. Bestalde, oraindik ez da zehaztu ukuiluetako euliek eta ezparek eragina duten, eta ikertu beharko da; izan ere, birusaren eraginpean daude eta birusa ustiategietan sartzeko gaitasuna dute.
- Hesi eta oholesien erabilerak, beste kontrol-neurri batzuekin batera (animaliak sakrifikatzea eta hilotzak kentzea), basurdeen mugimendua modu efizientean murrizten lagun dezake, eta, ondorioz, baita TIA kudeatzen ere.
- Gonadotropinen askapenerako hormonaren (GnRH) txertoak antisorgailu immunologiko gisa erabiltzeak basurdeen populazioa murrizten eta kontrolatzen lagun dezake. Nolanahi ere, oraindik ez da garatu basurdeentzako GnRHaren aurkako aho bidezko txertorik.
- Ustiategiek lan-prozedura normalizatuak (LPN) sortu behar dituzte, animalien ongizatean dituzten arriskuak eta ondorioak identifikatzeko irizpideak eta prebentzio-neurriak eta neurri zuzentzaileak aintzat hartuta. LPNak noizbehinka berrikusi eta eguneratu behar dira, aurreko lanetako esperientzietan oinarrituta.
Eguneraketa data: 2025/08/18