Klima-aldaketa dela eta, arriskuan egon daiteke janaria eskura izateko aukera

Klima Aldaketari buruzko Gobernuarteko Adituen Taldeak (IPPCC) “Lurra eta Klima Aldaketa” txostena argitaratu zuen joan den abuztuan. Txosten horretan esaten da, besteak beste, klima-aldaketa eragina ari dela izaten janariaren eskuragarritasunean, egonkortasunean eta nutrizioan.

 

IPCCk, sortu zenetik, hainbat dokumentu tekniko, txosten berezi eta ebaluazio-txosten prestatu ditu, klima-aldaketari buruz dagoen ezagutza zientifiko-teknikoa nazioarteko komunitatearen eskura jartzeko (hala arduradun politikoen nola oro har herritarren eskura). Horrenbestez, esan daiteke azken txosten hau funtsezko ekarpen zientifikoa izango dela laster klimari eta ingurumenari buruz egingo diren negoziazioetan.

Ez xahutu janaririk

Beste alde batetik, txosten honek dio gutxi gorabehera ekoizten diren elikagaien heren bat alferrik galtzen dela. Herrialde garatuen eta garabidean daudenen artean desberdinak dira janaria alferrik galtzeko arrazoiak, baita eskualdeen artean ere. Alferrik galtzen den janari kopurua murriztuz gero, gutxitu egingo litzateke berotegi-efektuko gasen emisioa, eta horrek elikadura segurtasuna hobetzen lagunduko luke.

Barazki gehiago jan

Dieta batzuek ur eta lur gehiago eskatzen dute, eta gas-emisio gehiago eragiten dituzte. Horiek, era berean, berotze globala areagotzen dute. Hori dela eta, klima-aldaketa murrizteko, hobeak dira ale, lekale, fruta eta barazkiekin eta modu jasangarrian ekoitzitako animaliekin egindako janariz osatutako dietak.

Gomendioak

Klima-aldaketari aurka egiteko, beharrezkoa da jasangarritasunaren ikuspegi orokor bat izatea eta ekintza goiztiarrak egitea, esate baterako, biztanle kopurua hainbeste ez haztea, desberdinkeriak murriztea, nutrizio hobea izatea eta hainbeste janari ez alferrik galtzea.

 

Elikadura-sistema erresilienteago bat lortzen bada, lur gehiago izan daiteke eskura energia garbiak sortzeko eta, era berean, basoak eta ekosistema naturalak zaintzeko. Hala ere, ez badugu azkar jarduten, litekeena da lur gehiago behar izatea energia sortzeko eta, ondorioz, erabaki desafiatzaileak hartu behar izatea lurraren erabilerari eta elikadura sistemari buruz.

 

Lurra modu jasangarrian kudeatzea babesten duten politikak eginez gero, pertsona kalteberentzako elikadura-hornidura ziurtatu daiteke eta karbonoa lurrean mantendu, bai eta berotegi efektuko gas-emisioak murriztu ere.

 

Elikagaien eta lurren sektoretik kanpoko beste politika batzuek ere, garraioaren eta ingurumenaren arlokoek, esate baterako, eragin handia izan dezakete klima-aldaketaren kontrako borrokan. “Azkar jarduten badugu kostua txikiagoa izango da, galera gutxiago izango baitira”, ohartarazten da txostenean.

Eguneraketa data: 2025/08/22

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…