Elikagaien inguruko jokaera, obesitatea eta estresa – EUFIC 2015

EUFICek argitaratutako artikulu batek azaltzen du metodo berriak erabiltzen ari direla estresak eragindako elikagaien inguruko jokaera aztertzeko. Bada, hori lagungarri zaie pertsonei, pisua kontrolatzeko eta azpian datzan estresa murrizteko. Egindako bibliografia-berrikustearen arabera, estresa murrizteko programak aplikatzen dituztenazterlanen % 86k azaltzen du hobekuntzak daudela lortu nahi diren elikadura-jokaeretan.

Azterlan batzuek lotu egiten dituzteestresa eta obesitate orokorra. Egiaztatu da pertsona batzuek elikagaiak erabiltzen dituztela tentsioa arintzeko eta egoera emozionalei aurre egiteko. Oro har, estresa handia den egoeretan, jangura murrizten da; bestalde, estresa txikiagoa baina denboran luzeagoa denean, zenbait modutan eragin dezake elikagaien inguruko jokaeran.Zenbatetsi da pertsonen % 30ek ez duela nahiko jaten: gehiengoak, aldiz, gehiegi jaten du.

Estresarekin lotutako hormonak aktibatzen dituen sistemak azal dezake hori; izan ere, elikagaien ingestioa kontrolatzeko bide neuronal berberak erabiltzen ditu.

  • Estres handiko egoeretan, burmuinak seinale bat igortzen du sistema hipotalamiko-hipofisario-suprarrenalera (HHS), eta horrek aktibatu egiten ditu estresarekin lotutako hormonak (hala nola adrenalina eta kortisola). Horrek, era berean, bestelako ondorioak ditu: bihotzak lasterrago ponpatzen du, arnasa bizkortu egiten da eta glukosa mugiarazi egiten da, giharrei eta burmuinari energia emateko.Estres handiko egoera hori gaindituta, hormona horien maila laster murrizten da.
  • Estresa kronikoa denean, estresaren hormonen aurreko esposizio luzatua gertatzen da (batez ere kortisolaren aurrekoa), eta horrek eragin negatiboa izan dezake sistema immunologikoan, kardiobaskularrean eta nerbio-sistema zentralean.

Estresa murrizteko programa horiek aspaldi aplikatzen dira, nahiz eta azkenaldian elikadura-arazoak kontrolatzekoaplikatzen diren. Darabiltzaten teknikek eten egiten dituzte pentsamenduaren patroiak, emozioak eta ohiko jokabideak, eta hobetu egiten dute pentsamenduen, sentimenduen eta esperientzia sentsorialen inguruko kontzientzia. Ikuspegi horrek, elikagai-hautua hobetzeaz eta pisua kontrolatzen laguntzeaz gain, azpian datzan estresa ere murritz dezake.

EUFICen artikulua

Eguneraketa data: 2025/07/18

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…