Elikagaien arrisku biologiko eta kimikoei buruzko prospekzioa

AESANeko Batzorde Zientifikoak Espainiako Elikagaien Segurtasunerako interesgarrienak izan daitezkeen arrisku kimiko eta biologikoak aztertu eta gero, a priori giza osasunerako arriskutsuenak izan daitezkeenak identifikatu ditu.

Asmoa da abiapuntu bat ezartzea etorkizunean beste prospekzio-azterketa batzuk egiteko, horrela arrisku horiek elikagaietan duten presentziaren inguruko informazioa eskuratzeko, arriskuen ebaluaketak egite aldera.

Arrisku biologikoak

  • Elikagaien bidez transmititzen diren birusak:
    • Norobirusa, A hepatitis eta E hepatitisaren birusak kusku biko molusku eta barazki freskoetan.
    • E hepatitisaren birusa txerrikietan.
  • Bakterioak:
    • Yersinia enterocolitica
    • Vibrio parahaemolyticus eta vulnificus arrantza-produktu eta kusku biko moluskuetan.
    • coli (STEC ez diren patotipoak) barazki freskoetan.
    • Clostridium difficile haragi freskoan.
  • Parasitoak: protozooak (Toxoplasma eta Cryptosporidium) haragi eta barazki freskoetan.

 

Txostenean arrisku biologiko horiek elikagaietan detektatzeko dauden metodologiak deskribatzen dira. Horrez gain, arrisku horien inguruko ezagutzan dauden hutsuneak eta beharrizanak ere identifikatzen dira, ikerketa-jarduerak sustatze aldera, eta mikroorganismo horiek elikadura-katean barna transmititzea kontrolatzeko aukerei buruzko informazioa ere jasotzen da.

Arrisku kimikoak

  • Kloropropanolak eta glizidola haurrentzako elikagaietan.
  • Furanoa eta eratorriak prozesatutako elikagaietan, oro har, eta haurrentzako elikagaietan, espezifikoki.
  • Mineral-olioetako hidrokarburoak.
  • Zilindrospermopsina (zianobakterioen toxina) ontziratuta ez dauden edateko uretan.
  • Mikotoxinak elikagaietan:
    • Claviceps generoko onddoek sortutako mikotoxinak zerealetan eta eratorritako elikagaietan.
    • Alternaria toxinak fruta, ortuari, zereal eta tomateetan.
    • Fusarium mikotoxinak (Eniatinak, Nibalenola) zerealetan.
    • Pirrolizidinaren alkaloideak haurrentzako elikagaietan, elikagai osagarrietan, eztian, polenean, tean, infusioetan eta zerealetan.

 

Txostenean arrisku horien identifikazioa eta karakterizazioa deskribatzen dira, baita esposizioaren ebaluazioa, gomendioak eta etorkizunean ikerketa sustatzeko eta beren ezagutza hobetzeko kontsiderazioak ere.

Eguneraketa data: 2025/07/18

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…