Elikadura-sistema iraunkorraren iparrorratza

Elikadura-sistemetan jarduketak diseinatzeko orduan aintzat hartu behar dira elkar lotuta dauden lau gizarte-helburu: dieta osasungarriak, ingurumena, ekonomia eta gizarte-justizia. Zientzialarien diziplina anitzeko talde batek neurketa-esparru bat garatu du, iparrorratz baten itxurakoa, eta horren helburua da elikadura-iraunkortasunaren arloko agenteei erabakiak hartzen laguntzea.

Iraunkortasunaren iparrorratzari esker, lehentasunak ezartzen lagunduko da, eta, aldi berean, politikak ezartzean zer galdu eta irabaziko den eta zer aldaketa den desiragarriena eta bidezkoena ebaluatuko da.

Ardatz nagusian elikadura-sistemetan desiragarriak diren gizarte-helburu unibertsalen emaitzak ageri dira:

  • Guztiontzako dieta osasungarriak, egokiak eta seguruak.
  • Planeta garbi eta osasuntsua.
  • Ekonomiaren ikuspegitik guztien ongizatea sustatzen duten elikadura-sistema oparoak.
  • Bidezko elikadura-sistema etiko eta zuzenak.

Helburu bakoitzak lau “intereseko arlo” ditu, iraunkortasunaren arloko zenbait diziplinatako ikuspegi berrienak barne hartzen dituztenak. Gainera, Europako elikadura-sistemetan 16 intereseko arlo izanik, agiriak bakoitzerako gutxienez adierazle eta helburu bana proposatzen du.

Tartean diren agenteek legegintza-prozesuetan erabil dezakete iparrorratza:

  • Ebidentzia zientifikoetan oinarritutako erabakien eta arau nahiz balioetan funtsatutako horien arteko gardentasuna sustatzeko.
  • NBEren Garapen Iraunkorrerako Helburuak ezartzeko, iraunkortasun-adierazleen garapen-prozesua eta politikak ebaluatzean egiten den adierazle horien erabilera bereizita.

Eguneraketa data: 2025/08/22

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…