EFSAren CONTAM panelak elikagaietako furanoaren arriskua aztertu du, eta ondorioztatu du furanoarekiko eta metilfuranoekiko esposizioak gibeleko mina eragin dezakeela luzera begira. Gainera, umeek osatzen dute esposizio maila handiena izan dezaketen herritarren taldea, kontserbako elikagaien edo jateko prest dauden elikagaien kontsumoa dela eta. Herritarren beste talde batzuen esposizioa, batez ere, zereal- eta kafe-aleen bidez egindako elikagaien kontsumoaren bidez gertatzen da, adinaren eta kontsumo-ohituren arabera.
Furanoaren sorrera elikagaietan
Furanoa eta 2- eta 3-metilfuranoaren konposatuak kutsatzaile kimikoak dira, eta elikagaietan berez egoten diren substantzia aitzindariak (besteak beste, c bitamina, karbohidratoak, aminoazidoak, gantz-azido asegabeak eta karotenoideak) berotzean sortzen dira. Horregatik dute kafeak eta kontserbako elikagaiek (izan latakoak, bien beirazko potekoak) furanoaren eta metilturanoen kontzentrazio-maila handiena.
Berotze-baldintzek (egosketak, esate baterako) lagundu egiten dute zehazten zenbat furano hartzen den eta zenbat galdu (furanoa oso lurrunkorra da) eta elikagaiek zenbateko kopurua duten kontsumitzen ditugunean.
Toxikotasuna
Furanoa traktu gastrointestinalean xurgatzen da eta gibelean metatu.EFSA animaliekin egindako azterlan esperimentaletan oinarritu da, eta ondorioztatu du kutsatzaile kimiko horien ingestaren eragin larrienak hepatoxikotasuna eta adenomen eta kartzinomen sorrera direla karraskarietan.
Nolanahi ere, oraindik ez dakite zehatz nola eragiten duen furanoak minbizia karraskarietan; hortaz, CONTAM panelak ez du ezarri zein den eguneko ingesta onargarria. Horren ordez, esposizio-tartea ezarri du.
Dietaren bidezko esposizioa
Dietaren bidezko esposizioa handiagoa da elikagaietako 2- eta 3-metilturanoak ere kontsumitzen direnean; izan ere, elikagai askotan 2-metilfuranoaren maila handiagoa da furanoarena baino (adibidez, kafean lau aldiz handiagoa da).
Furanoarekiko esposizioa murrizteko gomendioak
Iritzi honek berotze-praktika egokiak gomendatzen ditu, elikagaien bidez furanoarekiko eta metilfuranoekiko esposizioa murrizteko:
- Haurrek eta umeek kontsumitzeko presta dauden elikagaiak Maria bainuan berotzea, estalkirik gabe, esposizioa % 15-30 murritz baitezake.
- Irakindako kafeak (turkiarra) 3 edo 4 aldiz gehiago galtzen du furanoa iragazkiaren bidez egindako kafeak edo kafe espresoak baino.
- Furano-mailak gora egiten du zenbat eta gehiago txigortu eta gorritu elikagaiak; hala ere, ogi txigortuak oso gutxi igotzen du konposatu horren aurreko esposizio orokorraren maila.
EFSAk eta Elikagaien Gehigarrietan Adituen den FAO/OME Batzorde Mistoak [JECFA] ondorioztatu dute dietaren bidezko furanoaren aurreko esposizio-maila kezkagarria dela gizakiaren osasunarentzat.
Eguneraketa data: 2025/07/18