Dermatosi Nodular Kutsakorraren arriskuan EBn 15/01/30

Dermatosi Nodular Kutsakorra (DNC edo LSD-Lumpy skin disease, ingelesez) ganaduaren gaixotasun birikoa da, galera larriak eragiten dituena, batez ere animalia gazteen artean. DNCa endemikoa da Afrikako eta Asiako herrialde askotan, eta laster hedatzen ari da Ekialde Ertain osoan (Turkia barne).

DNCa bektore mekanikoen bidez transmititzen da, baina zuzeneko eta zeharkako transmisioa ere gertatzen da. Gaixotasuna, nagusiki, animalia infektatuak garraiatzean eta bektoreen bidez hedatzen da infekziorik gabeko eremuetara.

Bada, gaixotasuna Europara sartzeko arriskua baloratzeko, EFSAk azterlan bat eskatu zion Animalien Osasunari eta Ongizateari buruzko Adituen Taldeari (AHAW), gaixotasunaren egoera orokorrari buruzkoa eta ezagutza eta teknika berrienak aintzat hartuko zituena.

Aditu taldearen arabera:

  • Aukerak daude gaixotasuna EBn transmititzeko, animalien legez kanpoko garraioaren bidez. • Arriskua, nagusiki, jatorrizko herrialdeko prebalentziaren eta legez kanpo lekualdatutako animalien kopuruaren araberakoa da.
  • Egindako simulazioen arabera, zantzu kliniko orokorrak dituzten animaliak hiltzea nahikoa izango litzateke jatorriaren inguruko epidemien % 90i eusteko; baina epidemien gainerako % 10 jatorrizko fokutik 400 kilometrora heda daiteke, lehenengo sei hilabeteetan.
  • Infektatutako abeletxeetan artalde osoa hiltzeak nabarmen murrizten du DNCaren birusaren hedadura, eta zenbat eta lasterrago atzeman kutsatutako abeletxeak eta zenbat eta lasterrago hil animaliak, orduan eta handiagoa da murrizketaren magnitudea.
  • DNCaren aurkako txerto bizi estutuak besterik ez daude.
  • Zaintza aktiboa, atzemate lasterra eta infektatutako artaldeak laster hiltzea dira DNCa kontrolatzeko neurri eraginkorrak.
  • Gehiago ikertu behar da bektoreek DNCaren transmisioan duten eragina.
  • Komeni da sentsibilizazio-kanpainak egitea, abeltzainei eta albaitariei begira, gaixotasuna ezagutzea sustatzeko.
  • EBren eta herrialde mugakideen arteko lankidetza sustatu behar da, gaixotasunak mugez gaindi hedatzea eragozteko.

Zientzia-txostena: DNC

Eguneraketa data: 2025/11/11

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…