Deoxinivalenolaren maila elikagai eta pentsuetan – EFSA 2013

EFSAk txosten bat argitaratu du, eta bertan aztertu egin ditu Deoxinivalenola (DON) mikotoxinaren eta eratorrien (3-Acetil DON eta 15-Acetil DON) mailak elikagai eta pentsuetan. Horretarako, 18.884 lagin hartu ziren 21 estatu kidetan eta Norvegian 2007 eta 2012 urteen artean, eta lagin horien 26.613 emaitza analitiko izan dira txosten horren oinarria. Argitaratu den txostenak honako ondorio hauek ematen ditu:

  • DON mikotoxina antzeman da laboreen lagin erdietan (% 44,6 alean eta % 43,5 labore-produktuetan). Hala ere, laboreen laginen % 0,8k baino ez zuten gainditu erreferentziazko gehienezko muga.
  • DONen eratorriak askoz gehiagotan antzeman dira DON baino, baita maila baxuagoetan ere. Ia kasu guztietan, identifikatu izan direnean, DON ere ageri zen.
  • DON mailarik altuenak honako hauetan antzeman dira: arto-, gari- eta olo-aleetan eta horiek produktu eratorrietan. Gari-zahian maila altuagoa izan zen ehotze-produktuetan eta, ondorioz, prozesatutako produktuetan (ogia, gozogintza-produktuak, laboreak,pasata eta abar) baino.
  • Esposizio kroniko hau zenbatetsi da: 0,22 eta 10,2 mg artean, gorputz-pisuaren kiloko eta eguneko. Haurtxoak eta ume txikiak dira mikotoxina talde honen aurrean esposizio handiena duten herritarrak.
  • Ia herritar talde guztietan dira ogia eta opilgintzako produktuak DONaren eta eratorrien ingesta handiena eragiten duten elikagaiak (esposizio osoaren % 30,9 eta % 72,3 artean).
  • Pentsuek DON maila altuagoa zuten (% 75,2) giza kontsumorako laboreek baino, eta erreferentziazko baloreak pentsuen laginen % 1,7k gainditu zituzten. Animalien esposizio kronikoa eta akutua DONaren aurrean honako hauek direla balioetsi da: 3,9 eta 43,3 mg artean gorputz-pisuaren kiloko eta eguneko, eta 11,6 eta 137,9 mg artean gorputz-pisuaren kiloko eta eguneko, hurrenez hurren. Kortako hegaztiena izan da mikotoxina horren aurreko esposizio handiena duten animalia-taldea, jarraian txerriak, laguntza-animaliak eta arrainak ditugu.

Azkenik, txostenean gomendatzen da estrategia bateratu bat abiaraztea Europan, DONaren jarraipena egiteko. Horrela, hobeto ebaluatu ahal izango dira kutsatzaileen mailak elikagaietan. Komenigarria litzateke, halaber, laginketa-estrategiak eta erabilitako analisi-metodoen errendimendua bateratzea.

Txosten osoa

Eguneraketa data: 2025/07/18

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…