Arrisku Kimikoaren Ebaluazioan Hondakinak Definitzeko Gida

Produktu fitosanitarioen eta haien hondakinen arloko EFSAko Adituen Taldeak substantzia kimikoen arrisku-ebaluazioetan hondakinak nola definitu erakusteko agiri bat kaleratu du. Definizio hori, hain zuzen, plagizida bat erabiltzeak sortzen dituen hondakinak jateak zer-nolako arriskua ekar dezakeen ebaluatzeko erabiliko da.

Zehazki, proposatzen da eskura dagoen informazio guztiaren ponderazioa ezartzea, arrisku-ebaluatzaileek kudeatzaileei informazio osatuagoa eman diezaieten metabolito bakoitzaren toxikotasun eta esposizioaren eta izan ditzaketen zalantzen inguruan.

Gainera, “potentzia” eta kontsumitzaileentzako “karga toxikologikoa” terminoak definitu dira, eta hondakinaren definizioan zein hondakin‑osagai sartu behar diren erabakitzeko irizpideak ezarri dira.

1. Moduloa

Identifikaturiko metabolitoen inbentario bat osatu eta haiek ebaluatu

2. Moduloa

Toxikotasunaren beste irizpide batzuk ebaluatu: “Toxikotasun orokorra”

3. Moduloa

Konposatu kimikoaren arriskuaren azken definizioa eman: Zerrendaturiko metabolito bakoitzaren toxikotasuna zehazten da, bai kontsumitzaileek bai abereek elikagaien bitartez izan dezaketen esposizioa kontuan hartuz. Esposizioari buruzko informazioan, hauek jaso behar dira: esposizioen iturriak eta motak; esposizio-iturri ohikoenak; eta, hala badagokio, lur azpiko uren kontsumoak (edateko urarenak, adibidez) sorrarazten duen esposizioa. Toxikotasunari eta esposizioari buruzko informazioa, oro har, oinarri gisa har daiteke metabolito bakoitzak kontsumitzaileei zenbateko karga toxikologikoa dakarkien kalkulatzeko eta, hala, konposatu kimikoaren arriskuaren azken definizioa osatzeko.

Aurreko moduluetan bildutako informazio hori identifikatutako zalantzen zerrenda batekin osatu behar da, arriskuaren kudeatzaileek ondoren zalantza horiek iker ditzaten.

Argibideen agiri horretan, halaber, deskribaturiko ebaluazio‑prozesua aplika daitekeela erakusten duten 3 kasu praktiko jaso dira.

EFSAk gomendatzen duenez, agiri hau orientabide gisa erabili behar da; nolanahi ere, Europako Agentziak kutsatzaile kimikoen arrisku‑ebaluazioaren inguruan zer jarrera hartu duen erakusten du.

Eguneraketa data: 2025/07/18

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…