AESANen Batzorde Zientifikoak 3 urtetik beherako haurrek kontsumitutako oilasko-haragiarekin prestatutako elikagaietan amina biogenoen presentziaren ondoriozko elikadura-intoxikazioaren arriskua ebaluatu du, eta ondorioztatu du arrisku hori prebenitzeko kontrol-neurriak hartu behar direla, hala nola oilasko-haragia tenperatura egokian hoztuta mantentzea eta kontsumitu aurretik biltegiratuta egoen den denbora mugatzea.
Aminen edukia oilaskoan
Oilasko-haragi freskoan eta haragi freskoarekin prestatutako plateretan dauden amina biogenoen kontzentrazioa txikia da, eta kontsumoak ez luke arrisku nabarmenik ekarri beharko haurren osasunarentzat. Hala ere, gaizki kontserbatzeak amina biogenoak metatzea eragin dezake, elikadura-intoxikazioa izateko aukerak handituz.
Esposizioaren ebaluazioa
EFSAk ez du Eguneko Ahorakin Onargarririk (EAO) ezarri gizakientzat amina biogenetarako, eta ez dago Erreferentziazko Dosi Akutuaren (ARfD) balioen proposamenik heldu edo haurrentzat. Heldu osasungarri eta anoa bakoitzeko ARfDren ustezko balioak bakarrik proposatu dira: 50 mg histamina eta 600 mg tiramina.
3 urte baino gutxiagoko haurrek gorputz-pisu txikia dute, eta gerta liteke euren sistema metaboliko eta entzimatikoak heldugabeak izatea; hortaz, bereziki sentikorrak dira substantzia toxikoekiko, amina biogenoak barne. Elikagaien segurtasuneko agentzien gomendioetatik abiatuta, erabaki da esposizio-mailak hamar aldiz txikiagoa izan beharko lukeela, hau da, gutxi gorabehera 3 urte baino gutxiagoko haurretan honelakoa izango beharko lukeela: 2,5 mg/kg histamina eta 60 mg/kg tiramina.
Kasu gehienetan, balio horiek Espainiako autonomia-erkidego batzuetako haurtzaindegietan elikadura-intoxikazioaren agerraldiak eragin dituzten kontzentrazioen azpitik daude.
Hala ere, maila seguruak ezarri ahal izateko, hainbat gogoeta egin beharko lirateke:
- Haurrek ez dute oilaskoa bakarrik jaten, eta amina biogenoen guztizko ingestioa handitu egin daiteke egunean zehar jaten dituzten beste elikagai batzuekin.
- Izan daiteke haurrak zaurgarriagoak izatea amina biogenoen eraginarekiko, batez ere, euren detoxifikazio-sistemak heldugabeak direlako.
- Ez da aintzat hartu ebaluatutako bi amina biogenoen (histamina eta tiramina) toxikotasunaren eragin indartzailea edo beste amina biogeno batzuek toxikotasunean izan dezaketen presentzia.
Ondorioak
AESANen batzordeak ondorioztatu du, egitura eta osaera proteikoa direla eta, arrainaren ondoren, oilasko-haragia dela amina biogenoak garatzeko arrisku handiena duena, eta horretan eragina dute kalitate higieniko txikiko lehengaiek eta garraio- eta/edo kontserbazio-baldintzak desegokiak edo luzeegiak izateak, besteak beste.
Txitak hazteko ekoizpen-prozesu primarioek ez dute eragin gehiegirik haragian dauden amina biogenoaren mailetan, baina haragia ekoitzi eta prozesatzeko sistemek eragin handia izan dezakete kanalen kutsadura mikrobiologikoan, eta hori funtsezko eragilea da haragia kontserbatu eta biltegiratu bitartean amina horiek sortu eta metatzeko.
Esposizioaren arriskua murrizteko neurriak
Ezinbestekoa da elikakate osoan zehar prebentzio-neurriak aplikatzea amina biogenoekiko esposizio-mailak murrizteko:
- Kalitate higieniko handiko lehengaiak hautatzea.
- Manipulatu eta prozesatzeko jardunbide egokiak aplikatzea.
- Hotz-katea zorrotz kontrolatzea.
- Stock-a kontuz kudeatzea eta menuak antolatzea.
- Sukaldeko eta manipulatzeko langileak prestatzea.
Eguneraketa data: 2026/03/13