Nekazaritzako elikagaien sistemak eragiten ditu berotegi-efektuko gasen (BEG) isurien % 34

Nature Food aldizkariak EDGAR FOOD datu-base berrian oinarritutako azterlan berri bat argitaratu du, eta azterlan horrek agerian uzten du lurraren erabileraren eta nekazaritza-ekoizpenaren (ontziratzea, garraiatzea eta hondakinak kudeatzea barne) ondoriozko jarduerak BEGen isurien herena (% 34) sortzen dituela mundu-mailan. 

EDGAR FOOD datu-base berriak EDGARetik (Isurien Datu Basea Atmosferaren Ikerketa Globalerako) hartzen ditu datuak eta FAOSTAT datu-baseko datuekin (lurren erabilera edo erabilera-aldaketaren ondoriozko isuriei buruzkoak) osatzen da. 25 urtetik honako datuak ematen ditu.

Jarraian, azterlanaren emaitzarik nabarmenenak azalduko ditugu:

Nekazaritzako elikagaien sistemako BEGen isurien % 39 ustiategian bertan gauzatzen diren jardueren (sargaiak barne) ondorioz gertatzen dira.

Jatorriaren arabera, nekazaritzako elikagaien sistemako BEGen isurien

  • % 38 lurraren erabileraren eta harekin lotutako faktoreen ondorioz gertatzen dira.
  • % 29 banaketaren ondorio dira.
  • Gainerako % 23a kateko gainerako faktoreen ondorioz gertatzen dira.

Agerian jartzen da nekazaritzako elikagaien sistemak gero eta energia gehiago kontsumitzen duela, batik bat produktuak garraiatzean, prozesatzean eta biltegiratzean (hoztea). Kalkulatzen da nekazaritzako elikagaien sistemak eragiten dituen isurien ia herena energia-kontsumoaren ondorio dela.

Hozte-katearen jarduerek nekazaritzako elikagaien sistemaren isurien % 5 inguru eragiten dute, eta aurreikusi da kopuru horrek gora egingo duela. Era berean, ontziratzea da hornidura-katean BEG gehien (% 5,4) ekoizten dituen faktorea.

Gas motaren arabera, nekazaritzako elikagaien sistemako BEGen isurien

  • erdia (% 50) CO2 da. Lurren erabileren aldaketak eta energia-kontsumoak eragiten dute.
  • Herena (% 35) CH4 da. Abeltzaintzak eta arroz-hazkuntzak (eta hondakinen kudeaketak) eragiten dute.
  • Gainerakoa (% 15) batez ere NO2 da, ongarri nitrogenodunek eragiten dutena.

Eguneraketa data: 2025/08/22

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…