Amielois transitella izurri-arriskuaren ebaluazioa Europar Batasunerako

A. Transitella es una plaga común de las almendras, los pistachos y las nueces en California, que es la principal fuente de estos frutos secos importados en la UE.

EFSAko landareen osasun arloko batzorde teknikoak A. transitella (zilborreko harra) izurriaren arriskuen ebaluazioa egin du EBrako.

Ebaluazio kuantitatiboak bi agertoki izan zituen kontuan:

  • Egungo praktikak eta
  • hoztutako garraiorako baldintza bat.

Ebaluazioaren ardatzak sartzeko bideak, baldintza klimatikoak eta finkatzea, hedatzea eta eragina ahalbidetzen duten ostalarien hazkuntza izan ziren. Merkataritzaren tamaina eta jatorriko infestazioa kontuan izanda, AEBetako intxaur eta arbendolen inportazioa identifikatu zen A. transitella sartzeko biderik garrantzitsuena. Adituen ezagutzaren behaketa (EKE) erabili eta bideen modelizazioa eginda, datozen 5 urteetan EBn urtero batez beste 2.630 intxaur infestatu sartuko direla zenbatetsi zen (konfiantza-tartea % 90, 338-26.000 intxaur infestatu urteko).

Aldiz, ostalari bat transferitu, transferitu ondoren estali eta populazio sortzaileak bizirauteko probabilitate eskasa zenbatetsi denez, urtean-1 0,000698 populazio finkatuko direla zenbatetsi zen.

Ondorioz, ekitaldi sortzaileen artean 1,43 urteko aldia espero da. Beraz, sartu arren, finkatzeko oso aukera gutxi dagoela uste da. Dena dela, zenbatespen horrek zalantza ugari du, batez ere intsektua ostalarietan transferitu eta arrakastaz transferitu ondoren populazio sortzaileak finkatzeko prozesuei dagokienez.

Klimara egokitzeak eta CLIMEX modelizazioak adierazten dute EB hegoaldean finkatzeko baldintza egokiagoak daudela, batez ere Mediterraneoko arroan. Hedapen naturalaren batez besteko tasa urteko 5,6 km zela zenbatetsi zen (batez bestekoa, % 90, KT: 0,8-19,3 km/urte), hasieran 3,1 urteko atzerapen-aldia egon ondoren (bate bestekoa, % 90, KT: 1,7-6,2 urte), populazio sortzailea finkatu ondoren. A. transitella finkatuko balitz, fruitu lehorren etekinaren batez besteko galerak % 1-2 artekoak izango zirela zenbatetsi zen, fruitu lehor espeziearen eta ekoizpen-sistemaren arabera. Ikusi zen intxaur-inportazioan garraioa hotzean eginez gero, sartzeko aukera are gehiago murrizteko aukera legokeela.

da.

Eguneraketa data: 2025/08/20

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…