EFSAren ebaluazioa: klorpirifosa (chlorpyrifos)

EFSAk berriki egindako ebaluazioaren arabera, klorpirifos intsektizidak ez ditu betetzen Europar Batasunean onartua izateko indarreko legeriak ezartzen dituen baldintzak.

Klorpirifosa intsektizida organofosforatua da, eta asko erabiltzen da nekazaritzako izurriak kontrolatzeko. Intsektizida horrek azetilkolinesterasa inhibitzen du eta intsektuak pozoitu egiten ditu, horien nerbio-sistema kolapsatuz. 2020ko ekainean amaitzen da intsektizida hori erabiltzeko baimenaren indarraldia. Hori dela eta, EFSAk klorpirifosaren eta metil klorpirifosaren ebaluazioa egin du.

Hauek dira ebaluazioaren ondorio nagusiak:

  • Oraindik ez dugu ziur ezagutzen klorpirifosaren potentzial genotoxikoa, baina aberrazio kromosomikoaren kasu positiboak identifikatu dira zeinbat azterketetan.
  • Garapenerako neurotoxikotasunarekin lotuta ikusi diren efektuek adierazten dute benetako arriskua dagoela.
  • Klorpirifosarekiko esposizioaren ebidentzia epidemiologikoek erakusten dute eragina duela haurren garapen neurologikoan.

Ezin izan da erreferentziazko baliorik ezarri kasu batean ere, klorpirifosaren potentzial genotoxikoa ez dugulako ondo ezagutzen eta neurogarapenerako toxikotasunaren azterketak zalantzagarriak direlako. Haurren garapen neurologikoarekin lotuta ikusi diren ebidentzia epidemiologikoek berretsi egiten dute klorpirifosen arriskuaren inguruan dagoen kezka.

Erreferentziazko balio toxikologikorik ez dugunez, ezin dugu ebaluatu kontsumitzaile, operadore, langile eta, oro har, herritarrentzat izan dezakeen arriskua. Hori da klorpirifosaren arriskuaren alderdirik kritikoena.

Gainera, agertu diren efektu toxikologikoek bete egiten dituzte klorpirifosa ugalketarako toxiko gisa sailkatzeko irizpideak, 1B kategorian (garapenerako toxikotasunari dagokionez).

«Azaldutako guztia oinarri hartuta, uste da ez direla betetzen giza osasunari aplikagarri zaizkion onarpen-irizpideak, bat etorriz 1107/2009 Erregelamenduaren (EE) 4. artikuluan ezarritakoarekin».

Eguneraketa data: 2025/08/20

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…