Animalien ongizatea kunikulturan: hazkuntza, nahasmendua eta hilketa

EFSAk hiru zientzia-iritzi argitaratu ditu kunikulturako animalien ongizateari buruz. Iritzi horiek, gaian adituak diren zenbait pertsonaren ustean oinarrituta, agerian uzten dute beharrezkoa dela animalia horiek EB osoan duten ongizateari buruzko datuak biltzea. Halaber, EFSAk proposatzen du ohiko kaiolak zabaltzea eta horien egitura hobetzea, ongizate-estandarrak areagotzeko.

Adituek osasunarekin eta portaerarekin lotutako zenbait alderdi aztertu zituzten animalien ongizatea ebaluatzeko, besteak beste: mugitzeko mugak, atseden hartzeko arazoak, luzaroan irauten duen egarria edo gosea, estres termikoa eta azaleko gaitzak.

EBko untxi-hazkuntzaren zatirik handiena bost estatu kide hauetan egiten da: Frantzia, Hungaria, Italia, Portugal eta Espainia (abeltzaintza-jardunbideak asko aldatzen dira herrialdeen artean, baita herrialdeen barruan ere).

Aldakortasun hori ulertzeko, EFSAk ukuiluratze-sistemen sei adibide erabili ditu: ohiko kaiolak, kaiola aberastuak, hainbat altueratako eskortak, lurreko eskortak, landara erabateko sarbidea edo sarbide partziala duten sistemak eta ekoizpen ekologikoa.

Hauek dira ondorio nagusiak:

  • Untxi helduen ongizatea baxuagoa da ohiko kaioletan gainerako bost ostatu-sistemetan baino (% 66-99ko ziurtasunarekin), batez ere mugimendua mugatzeak dakartzan ondorioengatik.
  • Titia kendu gabe duten untxien (untxikumeak) ongizatea baxuagoa da kanpoko sistemetan, eta altuagoa altxatutako eskortetan (% 66-99ko ziurtasuna). Kanpoko sistemetarako sortu diren kit-ek untxien ongizatean eragiten duten inpakturik handiena estres termikoa da.

Oro har, hazkuntza ekologikoko metodoak onak izaten dira.

Gainerako iritziak animalien nahasmenduari eta hilketari buruzkoak dira, hala haragia ekoizteko denean nola larrialdiko hilketen kasuan.

Eguneraketa data: 2025/08/18

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…