Hondakinak metatzetik eratorritako arriskuei buruzko lehen txostenak

EFSAk hainbat pestizidaren hondakinak metatzeak gizakientzat izan ditzakeen arriskuei buruzko bi ebaluazio piloturen emaitzak argitaratu ditu. Ebaluazioetako batek sistema tiroideoan eragindako ondore kronikoak aztertu ditu; besteak, berriz, nerbio-sistemako ondore akutuak. Ebaluazio biak dira EFSAk eta Holandako Osasun Publikoko eta Ingurumeneko Institutu Nazionalak (RIVM) hainbat urtez egindako lankidetzaren emaitza.

Elikagaietan eta pentsuetan dauden pestizidei buruzko EBko arauek ezartzen dute ezinbestekoa dela pestiziden ondore metagarri eta sinergikoak aintzat hartzea dietaren bidezko esposizioaren arrisku-ebaluazioan, horretarako metodologia egokiak daudenean. Horrez gain, indarreko arauek ezartzen dute pestiziden hondakinek ez luketela inolako ondorio kaltegarririk izan behar gizakien osasunean, ezagutzen ditugun ondore metagarri eta sinergikoak kontuan hartuta.

Horregatik, EFSAk hainbat metodologia garatu ditu elikagaietan dauden pestizida-hondakinen arrisku metatua ebaluatzeko (ERA). Zehazki, prozedura bat garatu dute pestizidak beren ohiko ondore toxikologikoen arabera taldetan sailkatu eta ebaluazio metatua (GEA) egiteko.

Hartara, 2014, 2015 eta 2016ko prozedura ofizialetan jasotako datuak erabili ditu EFSAk, baita hamar kontsumitzaile talderen datuak ere. Taldeak hautatzeko irizpideak eremu geografikoak eta adin-tarteak izan ziren:

  • Haur txikiak (Danimarka, Herbehereak, Erresuma Batua).
  • Bestelako haurrak (Bulgaria, Frantzia, Herbehereak).
  • Helduak (Belgika, Txekiar Errepublika, Alemania, Italia).

EFSAko adituek identifikatu zituzten ebaluatutako substantziak, pestizidak “ebaluazio metatuko taldeetan” (GEA) sailkatzeko metodologia berezia erabiliz. Zehazki, GEAk ezarri ziren ebaluazio pilotuetan aztergai izan ziren lau ondoreetako bakoitzerako.

GEA bakoitzari bi esposizio bidezko ebaluazio egin zitzaizkion: bat EFSAk eta bestea Holandako Osasun Publikoko eta Ingurumeneko Institutu Nazionalak (RIVM). Tiroidea ebaluatzeko bi GEAek barne hartu zituzten, hurrenez hurren, 124 eta 18 substantzia aktibo. Nerbio-sistema ebaluatzeko erabilitako gainerako biek, aldiz, 100 eta 47 substantzia aktibo, hurrenez hurren.

EFSAk esposizio-marjin  konbinatuaren (guztizko) kontzeptua erabili zuen (MOET).

Ebaluazio bietatik ateratako ondorio orokorra da kontsumitzaileek dietaren bidez duten esposizio metatua ekintza arautzailea abiarazten duen atalasetik behera dagoela, ziurtasun-maila ezberdinekin, aztertutako adin talde guztietan.

Eguneraketa data: 2025/07/18

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…