Arrisku-ebaluazioa: nikela elikagaietan eta uretan- EFSA 2015

EFSAko Elikakateko Kutsatzaileen Panelak (CONTAM) ebaluatu egin du elikagaietan (bereziki, barazkietan) eta edateko uretan nikela (Ni) egoteak giza osasunari dakarkion arriskua.

Iturria:

Nikela Lurreko gainazaleko osagai bat da, eta nonahikoa da biosferan. Iturri naturaletatik igaro daiteke elikagaietara eta uretara, edo giza jardueren ondorioz.

Tartean dauden elikagaiak:

Oro har, hauek dira elikaduraren bidez nikelaren aurreko esposizioa dakarten elikagaiak: aleak eta laborez eginiko produktuak, alkoholik gabeko edariak, azukrea eta gozogintza, egoskariak, fruitu lehorrak eta hazi oleaginosoak, eta landareak eta landare-produktuak (onddoak barne). Esneak eta esnekiek ere esposizioa ekar dezakete, batez ere haurren artean. Edateko urak nikelaren aurreko esposizioan egiten duen ekarpena, ordea, oso txikia da.

Esposizio akutua:

Pertsona minberen artean, ondorio kritiko egokiena ukipen-dermatitis sistemikoa (SCD) dela uste da, nikelaren ondorio akutuak ebaluatu behar direnean, metal hori ahotik hartu ostean. 10eko esposizio-tartea (MOE) aplikatu ondoren, kezka-eragile txiki gisa, eta pertzentil 95a kontuan hartuta, ebaluazioaren emaitzek erakutsi zuten esposizio akutuko mailak 10 baino nabarmen txikiagoak zirela adin-tarte guztietan. Nolanahi ere den, gaur egun elikaduraren bidez nikelaren aurreko esposizio-maila dela eta, kezka dago; izan ere, norbanako minberek azaleko erreakzio ekzematosoak izan ditzakete.

Esposizio kronikoa:

Dietaren bidezko nikelaren aurreko esposizio kronikoa dela eta, balore hauek lortu ziren: 2 eta 13,1 µg Ni/gorputz-pisuaren (gp) kg/egun. Balore horiek hurbil daude EIT-tik edo gainditu egiten dute, batez ere haurren eta nerabeen artean. Beraz, panelak uste du gaur egun nikelaren aurreko elikagaien bidezko esposizioa kezka-iturria dela, giza osasunerako.

Gomendioak:

Panelak gomendatzen du azterlanak egitea (besteak beste, dietaren azterlanekin batera), ebaluatze aldera zer mailatan izan daitezkeen garrantzitsuak gizakientzat esperimentazio-animalien ugalketan eta garapenean atzemandako ondorioak. Halaber, aztertu egin behar da nola xurgatzen duten gizakiek elikagaietako nikela.

Arrisku-ebaluazioa: nikela elikagaietan eta uretan

Eguneraketa data: 2025/07/18

Elikagai-soberakinak Euskadiko eskola-jantokietan nola kudeatu

| Iturria: ELIKA | 2018. urteaz geroztik, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak, ELIKA Fundazioaren bitartez, euskal elikadura-katearen maila desberdinetan elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko ekintzak abiarazi ditu. Gainera, Estatuko 1/2025 Legea…

Europan txerri-izurri afrikarrari buruzko txosten zientifiko berria

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) txerri-izurri afrikarrari (TIA) buruzko urteko txosten epidemiologikoa argitaratu du, zeinaren bidez gaixotasunak 2025. urtean Europar Batasunean (EB) eta alboko herrialdeetan izan duen egoera aztertzen duen….

Bektoreek transmititutako gaixotasunen arriskuen ebaluazioa EBn

Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) Europar Batasunean 5 bektore talde handik transmititutako gaixotasunak sartu eta hedatzeko arriskuari buruzko ebaluazio zientifikoa eguneratu du, Abereen osasunerako eta “ONE-Health” osasun publikorako interesekoak diren…

AESANek fruktosarekiko bi intolerantzia mota ebaluatu ditu

AESANen Batzorde Zientifikoak zientzia-irizpen bat argitaratu du, eta horretan deskribatu ditu elikagaietan presente dagoen fruktosa ingeritzeari lotutako bi patologiak: fruktosarekiko intolerantzia hereditarioa (FIH) eta fruktosarekiko hesteetako intolerantzia. Elikagaiak egoki etiketatzea,…