Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritzak (EFSA) landare-elikagaietako lektinen presentziari buruzko ebaluazio zientifikoa argitaratu du, eta ondorioztatu du behar bezala eginda ez dauden lekaleen bidez kontsumitzea arriskutsua izan daitekeela gizakien osasunerako.
Ebaluazioa Europako Batzordeak gutxienean prozesatuta dauden landare-dietetako joeren testuinguruan egindako eskaeraren ondorio da.
Zer dira lektinak?
Lektinak proteina naturalak dira, eta hainbat landaretan daude, lekale, zereal eta barazkietan barne; izurrien aurkako landareen babes-mekanismo gisa jarduten dute.
Gehienak kaltegabeak badira ere, batzuk arriskutsuak izan daitezke (batez ere Fitohemaglutinina, PHA izenarekin ezaguna) eta ugariak dira gordinik edo gutxi egosita dauden babarrunetan.
Zer eragin dezakete lektina horiek?
Ahoratu ondoren urdail-hesteetako sintomak sor ditzakete (goragalea, gorakoak, abdomeneko mina, beherakoa).
Zer dio EFSAren ebaluazioak?
Adierazi du esposizio akutuko egoera jakin bat dela dela adin-talde guztiei dagokienez kezka gehien sortzen duena: lekaleak behar bezala ez prestatzea; izan ere, kasu horretan, lektinen erdiak baino gehiagok aktibo jarraitzen dute.
EFSAren analisiak hau azpimarratzen du:
“lekaleei tratamendu termiko egokia emanez lektinak desagerrarazi edo inaktibatu egiten dira, eta horiei lotutako arriskua ezabatu egiten da”
“Behar bezala egosteko” gomendioak
Metodo eragingarrienek barne hartzen dute lekaleak 6 eta 12 ordu artean beratzen uztea eta ur freskotan egostea gutxienez 30 minutuz 100ºC-tan, bigun geratzen diren arte.
Beste teknika batzuk, hala nola lurruna, mikrouhin-labea edo txigortzea ez dira hain eraginkorrak lektinen jarduera murrizteko.
Hortaz, “guztiz prestatuta edo kontserban (egosiak)” dauden lekaleak kaltegabeak dira lektinei dagokienez, baldin eta sukaldeko jardunbide egokiak erabiltzen badira.
Ondorioa
Ondo prestatutako lekaleak seguruak dira elikagaien kaltegabetasunari dagokionez, eta ez dute lektinei lotutako arriskurik eragiten.
Arriskua elikagaiak gordin edo behar bezala prestatuta egon gabe kontsumitzen direnean bakarrik sortzen da.
Eguneraketa data: 2026/03/13